SYLWETKI SŁAWNYCH EWANGELIKÓW – GDAŃSK I POMORZE

  • Lekarz medycyny. Urodził się w Gdańsku, był synem Joachima i Elżbiety z domu Bartsch. Uczył się w Gimnazjum Akademickim, w którym otworzono katedrę anatomii i medycyny kierowaną przez pierwszego profesora anatomii w Polsce – doktora Jana Mathesiusa. W latach 1588–1593 … Czytaj więcej »

  • Kupiec, rajca, sędzia miejski. Urodził się jako syn rajcy Albrechta Giesego i jego żony Elżbiety z domu Langenbeke w patrycjuszowskiej rodzinie gdańskiej. Jego starszym bratem był biskup chełmiński, a później warmiński Tiedemann Giese. Kształcąc się w zawodzie kupieckim odbył praktyki … Czytaj więcej »

  • Pastor luterański. Urodzony w Westerwald we Fryzji, pierwszy duszpasterz w kościele św. Jana. Posługę sprawował w latach 1559–1607. Najprawdopodobniej inicjator budowy kamiennego ołtarza głównego autorstwa Abrahama van den Blocka. Ołtarz powstał w latach 70. XVI wieku. Johann Hutzingus był także … Czytaj więcej »

  • Filozof, teolog, naukowiec, pastor. Urodzony w Wittenberdze, w latach 1646–1651 studiował filozofię i teologię na uniwersytetach w Wittenberdze i Lipsku, następnie wykładał teologię, historię, matematykę i astronomię w Wittenberdze. Od 1669 r. pastor w kościele Świętej Trójcy i rektor Gimnazjum … Czytaj więcej »

  • Filolog, profesor, pastor. Syn gdańskiego piwowara i ławnika Starego Miasta. Uczeń szkoły przy kościele św. Katarzyny oraz Gimnazjum Akademickiego. W latach 1801–1805 studiował filologię, teologię i filozofię na Uniwersytecie w Halle oraz medycynę w Dreźnie. Pracował jako nauczyciel w Gdańsku … Czytaj więcej »

  • Urodził się w Toruniu, w rodzinie ślusarza Jana Jacobsena Lindego (Lindta), przybyłego do Torunia ok. 1750 r. ze Szwecji. Jego bratem był znany leksykograf Bogumił Samuela Linde. Johann Wilhelm Linde pobierał nauki w toruńskim Gimnazjum Akademickim. Od 1778 r. studiował … Czytaj więcej »

  • Urodzony w Gdańsku kaznodzieja Jacob Hegge, zwany Finckenblockiem, uważany jest za jednego z  pierwszych gdańskich propagatorów teologii luterańskiej. Reformację w Gdańsku zapoczątkowało w 1518 roku wystąpienie dominikanina Jacoba Knadego, który odrzucił celibat i wystąpił z zakonu. Po czterech latach nowinkom … Czytaj więcej »

  • Burmistrz Gdańska. Urodził się w Gdańsku, był synem burmistrza Eberharda Ferbera. W młodości przeszedł na luteranizm. Od 1548 roku ławnik Głównego Miasta, od 1549 rajca, od 1550 sędzia, od 1555 burmistrz, w latach 1557, 1567 i 1578 burgrabia. Od 1554 … Czytaj więcej »

  • Burmistrz Gdańska. Syn rajcy Johanna von der Lindego (1514–1558). W 1558 roku studiował na uniwersytecie we Frankfurcie nad Odrą, a rok później w Wittenberdze. Był gdańskim ławnikiem (w latach 1573–1574), rajcą (1575–1580) i burmistrzem (1581–1618). Wielokrotnie mianowany na burgrabię królewskiego. … Czytaj więcej »

  • Uczony, kaznodzieja, pedagog i rektor Gimnazjum Akademickiego. Pochodził z gdańskiej rodziny patrycjuszy – Schmidtów. Studiował teologię na uniwersytecie w Wittenberdze, w roku 1576 uzyskał doktorat na uniwersytecie w Heidelbergu. Podczas pobytu w Szwajcarii zmienił poglądy na bliskie kalwinizmowi i nazwisko … Czytaj więcej »

  • „Möller był dla Gdańska, jak Rubens dla Antwerpii” – tak, dość pompatycznie, napisał gdański badacz Erhardt August Hagen pod koniec XIX wieku. Nie zmienia to faktu, że wybitny artysta nazywany też był „malarzem Gdańska”. Sformułowanie Hagena, choć nieco przesadne, zawiera … Czytaj więcej »

  • Gdański burmistrz, kolekcjoner, miłośnik sztuki i mecenas. Pochodzący z Węgier Schachmannowie przybyli do Gdańska ze Śląska w XV w. W 1522 r. zostali obdarzeni indygenatem przez Zygmunta Starego, a kolei cesarz Ferdynand I nadał im w 1555 r. szlachectwo. Bartholomäus … Czytaj więcej »

  • Wybitny gdański architekt i rzeźbiarz. Urodził się w Królewcu. W Gdańsku osiedlił się w roku 1584 r., a jedenaście lat później przyjął obywatelstwo gdańskie. Praktykował w warsztacie swego ojca, Willema. Od 1597 r. był mistrzem cechu murarzy i rzeźbiarzy. Wkrótce otrzymał urząd … Czytaj więcej »

  • Gdański filozof, historyk, teolog kalwiński i pedagog. Syn Georga i Gertrudy Keckermannów. Pobierał nauki w gdańskim Gimnazjum Akademickim, następnie, dzięki stypendium Rady Miejskiej, w Wittenberdze (od 1590), Lipsku (od 1592) i Heidelbergu (gdzie przeniósł się jeszcze w 1592 r.). W … Czytaj więcej »

  • Drukarz, wydawca i księgarz. Urodził się w mieście Halberstadt w Saksonii, w rodzinie ewangelicko-reformowanej pochodzącej z Niderlandów. W 1603 r. przybył do Gdańska wraz z drukarzem Wilhelmem Guillemotem, po którego śmierci przejął jego warsztat. Stał się bardzo znanym drukarzem polskiego … Czytaj więcej »

  • Teolog urodzony w Herford w Westfalii, do Gdańska przyjechał w 1630 r. na zaproszenie Rady Miejskiej. Objął stanowisko rektora Gimnazjum Akademickiego i pastora kościoła św. Trójcy. Wykładał teologię i język hebrajski. W roku 1643 zrezygnował z funkcji rektora na rzecz … Czytaj więcej »

  • Prawnik, historyk, sekretarz Rady Miejskiej. Urodził się 12 stycznia 1610 roku w Gdańsku. Jego rodzicami byli Georg i Maria z domu Trebniz, wyznania kalwińskiego. Curicke odbył studia prawnicze w Rostocku i Królewcu, a po powrocie do Gdańska w 1638 roku, … Czytaj więcej »

  • Uczony, konstruktor, optyk, rytownik, browarnik, ławnik i rajca miejski. Jan Heweliusz urodził się 28 stycznia 1611 r. w zamożnej gdańskiej rodzinie luterańskiej. Został ochrzczony w kościele parafialnym św. Jana w Gdańsku. Pierwsza wzmianka o przodku Jana Heweliusza pochodzi z 1434 … Czytaj więcej »

  • Duchowny ewangelicki, rektor Gimnazjum Akademickiego. Urodzony w Morągu, syn Cathariny i Petera Calova, nadwornego pisarza elektora brandenburskiego. Nauki pobierał w Gimnazjum w Toruniu, następnie w Królewcu, na Uniwersytecie w Rostoku, Stralsundzie i Greifswaldzie. W 1641 r. powołany na stanowisko rektora … Czytaj więcej »

  • Sławna śpiewaczka, organistka, nazywana „bałtycką syreną”, córka burmistrza Gdańska i burgrabiego królewskiego Daniela Czirenberga (Zierenberga) (1547,  Gdańsk – 1602, Krzyżowniki k. Gdańska) i Anny Schachmann, siostry późniejszego burmistrza Bartłomieja Schachmanna. Rodzina Czirenbergów zamieszkiwała okazałą barokową kamienicę, znajdującą się w Gdańsku … Czytaj więcej »

  • Gdański kupiec, społecznik i filantrop. Zajmował się handlem żelazem i piwowarstwem. Działał przy gdańskim kościele św. Jana jako członek rady kościelnej, a także jej kurator. Dbał o sprawy finansowe i budowlane tej świątyni. Za własne pieniądze ufundował część jej wyposażenia, … Czytaj więcej »

  • Gdański malarz, portrecista. Syn Heinricha, malarza i portrecisty przybyłego z Lubeki, oraz Anny z domu Krasen. W Gdańsku z rodziną od 1636 roku. Przypuszczalnie uczył się malarstwa u ojca, od 1653 zapewne u Adolfa Boya. W roku 1658 wyzwolony na … Czytaj więcej »

  • Kupiec i botanik. Urodził się w Gdańsku, jako syn kupca Jakoba Breyna i Anny z domu Moorman, pochodzących z Antwerpii. Rodzina należała do uchodźców religijnych ze względu na wyznawany kalwinizm. Uczył się w Gimnazjum Akademickim w Gdańsku, gdzie zetknął się … Czytaj więcej »

  • Elżbieta Koopman Heweliusz jest uważana za jedną z pierwszych kobiet-astronomek i nazywana „matką map księżyca”. Była drugą żoną słynnego astronoma Jana Heweliusza.
    Elżbieta Koopman urodziła się 17 stycznia 1647 r. w Gdańsku w gdańskiej rodzinie kupieckiej, jej rodzicami byli zamożny … Czytaj więcej »

  • Prawnik i przyrodnik. W latach 1701–1706 studiował prawo, historię i matematykę w rodzinnym mieście, odbył podróż naukową po Europie. W Gdańsku od 1712 roku, w 1713–1758 sekretarz Rady Miejskiej. Początkowo nie znał języka polskiego i został zobowiązany do jego nauki, … Czytaj więcej »

  • Fizyk, inżynier, wynalazca termometru rtęciowego do dziś używanego w krajach angielskich (symbol °F).

    Urodził się w Gdańsku, w zamożnej rodzinie kupieckiej. Naukę pobierał w Gdańskim Gimnazjum Akademickim, którego nie ukończył z powodu wyjazdu do Amsterdamu na praktyki w kantorach. Pobyt … Czytaj więcej »

  • Wybitny uczony, odkrywca w dziedzinie elektrostatyki, burmistrz Gdańska. Ukończył Gimnazjum Akademickie w Gdańsku, studiował w Halle, Lejdzie i Magdeburgu. Należał do założycieli Towarzystwa Fizyki Doświadczalnej, przekształconego w Towarzystwo Przyrodnicze w Gdańsku. Prowadził badania nad działaniem butelki lejdejskiej. Zbudował pierwszą na … Czytaj więcej »

  • Gdański muzyk, kompozytor, organista, kapelmistrz. Urodził się w Immelborn niedaleko Bad Salzungen w rodzinie duchownego ewangelickiego Johanna Weigolda Freisslicha. Z trzynaściorga dzieci pastora co najmniej czterech synów było muzykami: Maximilian Dietrich, jego przyrodni brat Johann Balthasar Christian oraz bracia Johann … Czytaj więcej »

  • Malarz, rysownik. Syn gdańskiego kupca zbożowego, kalwinisty Gotfryda Chodowieckiego (wywodzącego się z dysydenckiej szlachty wielkopolskiej) i francusko-szwajcarskiej hugenotki Marii Henrietty Ayrer. Jednym z pierwszych jego dzieł był mały portret Stanisława Leszczyńskiego z 1734 roku. W 1743 wyjechał na stałe do … Czytaj więcej »

  • Klawesynista, kompozytor. Johann Gottlieb Goldberg urodził się w Gdańsku i został ochrzczony 14 marca 1727 r. w Kościele Mariackim. Jego rodzicami byli lutnik Johann Goldberg (1701–1765) i Concordia Renata z domu Witting. Ojciec muzyka budował lutnie, cytary lutniowe, wiole, skrzypce, … Czytaj więcej »

  • Rodzina Uphagenów wywodziła się z okolic Yper. Pierwszym, odnotowanym w źródłach protoplastą gdańskiej linii związanej później z kamienicą przy ulicy Długiej, był Arnold (1560–1623), który około 1585 roku opuścił Flandrię z powodu prześladowań religijnych. Początkowo osiedlił się w Mierzeszynie, a … Czytaj więcej »

  • Pastor, leksykograf, tłumacz, wydawca. Syn Bartłomieja – pastora i rektora szkoły w Olsztynku (a później w Marwałdzie) i Julianny Estery z Weberów. Dzieciństwo spędził w Marwałdzie. Pierwsze nauki pobierał w Zalewie, a od roku 1780 uczył się w królewieckiej Szkole … Czytaj więcej »

  • Pisarka, matka Arthura Schopenhauera. Urodziła się w Gdańsku w Domu „Pod Żółwiem” przy ul. Św. Ducha 81, była córką kupca Christiana H. Trosienera. Z domu rodzinnego wyniosła wszechstronną edukację. W 1785 r. poślubiła bogatego kupca gdańskiego Heinricha Florisa Schopenhauera; najstarszym … Czytaj więcej »

  • Pedagog, historyk. Prywatny nauczyciel, po egzaminie państwowym w 1815 nauczyciel i kierownik szkoły elementarnej św. Barbary. Od roku 1824 do 1866 był dyrektorem wyższej szkoły obywatelskiej św. Jana. Szkoła miała status szkoły średniej. Obok pracy pedagogicznej i dydaktycznej prowadził działalność naukową … Czytaj więcej »

  • Urodzony w Gdańsku w rodzinie ewangelickiej fiński kompozytor, organista, pedagog muzyczny, kolekcjoner fińskiej muzyki ludowej, nauczyciel Jana Sibeliusa. Rodzicami jego byli kupiec Hans Edvard Faltin i Rose Friederke z domu Hollatz.

    Po studiach w Gdańsku (w klasie Friedricha Wilhelma Markulla), … Czytaj więcej »

  • Przedsiębiorca, właściciel jednej z największych firm spedycyjnych w Gdańsku. Współpracował z najważniejszymi fabrykantami włókienniczymi Łodzi i Warszawy. Biegle władał językiem polskim i rosyjskim. Jego firma miała filie w Bydgoszczy i Hamburgu. Filantrop, darczyńca na rzecz parafii ewangelickiej.

    Johannes Ick przyszedł … Czytaj więcej »

  • Fabrykant przemysłowiec, filantrop, związany z Łodzią i z Sopotem.

    Urodził się w Radomiu. Ukończył Szkołę Główną Handlową w Warszawie. Był dyrektorem jednej z największych przędzalni w Łodzi. Po ślubie z Matyldą Scheibler został współwłaścicielem fabryki swego teścia. Zasłynął jako wielki … Czytaj więcej »

  • Zasłużony duszpasterz Parafii Ewangelickiej i obywatel Sopotu. Urodził się tu 28 września 1863 r. jako syn farbiarza tkanin i właściciela domu towarowego Theodora Bowiena i Johanny z d. Kramer. Miał pięcioro rodzeństwa: siostry Anne i Käthe, które otrzymały wykształcenie domowe … Czytaj więcej »

  • Drugi burmistrz Sopotu w latach 1905–1908. W historii kurortu zapisał się jako niezwykle energiczny i prężny gospodarz. Podczas jego kadencji powstały Park Południowy i Łazienki Południowe, wybudowano pierwszy tor saneczkowy w Dolinie Prądki, czy przeprowadzono, tak ważne ze względów komunikacyjnych, … Czytaj więcej »

  • Polski duchowny luterański. Urodził się w Warszawie. W 1920 r. zgłosił się do wojska jako ochotnik. Ukończył studia na Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego. Po ordynacji został prefektem w seminarium nauczycielskim w Działdowie. W latach 1929–1931 administrował polskimi parafiami ewangelickimi … Czytaj więcej »

  • Wybitna lekarka, patriotka, działaczka społeczna. Pochodziła z warszawskiej rodziny ewangelickiej. Urodziła się w Mandżurii, gdzie ojciec jej, znany inżynier, pracował przy budowie kolei transsyberyjskiej. Studia medyczne rozpoczęła w Kijowie, a ukończyła w Warszawie. Tam rozpoczęła pracę zawodową m.in. w Szpitalu … Czytaj więcej »