Projekt „Kaszëbskô Spodkowizna – ochrona cmentarza ewangelickiego w Karczemkach”

W sobotę 17 października 2026 r. w Karczemkach odbyła się uroczystość podsumowująca projekt „Kaszëbskô Spodkowizna – ochrona cmentarza ewangelickiego w Karczemkach na Kaszubach”, realizowany przez Stowarzyszenie Genealogów i Regionalistów Polskich „Korzenie”, dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w ramach programu Narodowego Instytutu Dziedzictwa „Wspólnie dla dziedzictwa”.

Program spotkania obejmował modlitwę ekumeniczną, prelekcje i wykłady poświęcone historii, dziedzictwu oraz pamięci, odsłonięcie tablicy edukacyjno-informacyjnej, złożenie kwiatów i zapalenie zniczy na cmentarzu. Wśród gości byli: ks. Grzegorz Fryda, wikariusz Parafii Ewangelicko-Augsburskiej Gdańsk-Gdynia-Sopot, który przybył w imieniu Biskupa Diecezji Pomorsko-Wielkopolskiej, ks. Marcina Hintza, ks. kanonik Piotr Gruba, proboszcz parafii pw. Świętych Szymona i Judy Tadeusza w Chwaszczynie, Robert Siewert, radny Rady Powiatu Wejherowskiego i Jacek Fopke, radny Rady Powiatu Kartuskiego. O historii, dziedzictwie kaszubskim i ewangelickim oraz o projekcie mówili: kierownik projektu p. Kamil  Jankowski, p. Michał Wysocki, p. Monika Piekarz, p. Łukasz Sikorra, p. Kamil Antoniuk i p. Jacek Fopke.

Na prostokątnym terenie cmentarza, o pow. ok. 1300 m2 odkopano i oczyszczono około 40 nagrobków oraz funadamenty, podbudowę i schody kościoła. Wykarczowano krzewy i małe drzewka, utworzono alejki oraz lapidarium, na którym oprócz tablic inskrypcyjnych znalazły się cegły ze ścian świątyni. Zadbano także o stronę informacyjną – między grobami stanęło pięć tablic poświęconych: zespołowi kościelno-cmentarnemu w Karczemkach (Friedenau), historii projektu „Kaszëbskô Spodkowizna”, społeczności ewangelickiej Kaszub Lesockich, historii kościoła oraz rodowi Hevelke.

31 października, w Święto Reformacji, oraz 1 listopada, w dniu Wspomnienia Zmarłych członkowie Stowarzyszenia Genealogów i Regionalistów zapalą na grobach tej nekropolii znicze ufundowane przez gości podczas uroczystości 17 października.

Tekst na podstawie materiałów Stowarzyszenia Genealogów i Regionalistów Polskich „Korzenie”