Nadbałtyckie Centrum Kultury zaprasza na kurs historii sztuki pt. „Sztuka obszaru bałtyckiego. Pokrewieństwa i powinowactwa”. Wiedzą o malarstwie artystów Skandynawii – regionu kulturowo protestanckiego – podzieli się historyczka sztuki dr Emiliana Konopka. Szczególnie miejsce zajmie sztuka pejzażowa oraz o charakterze narodowym i mitycznym.
Miejsce: Ratusz Staromiejski w Gdańsku
ul. Korzenna 33/35, Gdańsk
Wtorki, godz.: 18:00–20:00
karnet na kursy stacjonarne: 160,00 złotych, bilet pojedyncze spotkanie: 20,00 złotych
Bilety do nabycia pod linkiem: https://app.evenea.pl/event/historiasztuki26/
Obszar Morza Bałtyckiego to zróżnicowany kulturowo i politycznie, ale historycznie i geograficznie połączony region. W sztuce artystów i artystek tworzących w krajach nadbałtyckich w XIX i na początku XX wieku widoczne są podobne tematy i motywy, świadczące o duchowym „pokrewieństwie” tych państw. Większość malarzy i malarek podejmowało oczywiście wówczas tematykę narodową, skupiając się na ikonografii symbolizującej długą przeszłość państwa i wspólnotę narodu, ale w krajach nordyckich widoczne były również wątki podkreślające pannarodową łączność, nawiązujące do idei skandynawizmu. Czy podobne dążenia odnajdziemy w sztuce polskiej, niemieckiej, litewskiej, łotewskiej i estońskiej? Co łączyło artystów i artystki regionu, a co wynikało z odmiennych historii i doświadczeń poszczególnych krajów?
Podczas dziesięciu spotkań przyjrzymy się temu, jak sztuka pomagała tworzyć i utrwalać wyobrażenia o narodzie, wspólnocie i miejscu. Zobaczymy, jak do budowania tych opowieści wykorzystywano wikingów i bohaterów przeszłości, mitologię i legendy, folklor, wieś, krajobraz, sceny codziennego życia, a także ciało i aktywność na świeżym powietrzu. Zastanowimy się również, kto mógł reprezentować naród w sztuce i kto pozostawał poza główną opowieścią.
Kurs będzie więc okazją do spojrzenia na sztukę obszaru bałtyckiego nie tylko przez pryzmat podobieństw, ale także różnic, napięć i wzajemnych wpływów – od skandynawizmu, przez narodowe mity i autostereotypy, po Arktykę oraz sieci artystyczne łączące Berlin, Sankt Petersburg i kraje nadbałtyckie.
Harmonogram wykładów:
6 października
Skandynawizm. Marzenie o artystycznej wspólnocie Północy
Wprowadzenie do sztuki nordyckiej, przedstawienie idei jedności krajów nordyckich, jej politycznych korzeni oraz postaci kluczowych dla rozwoju kultury wizualnej XIX wieku w Skandynawii.
13 października
Wikingowie, królowie i bohaterowie. Historia jako narzędzie budowania wspólnoty
Jak artyści wykorzystywali średniowiecze, sagi i dawne dzieje do konstruowania nowoczesnych narodów.
20 października
Mitologia narodowa – jak mity i legendy budują wspólnotę
Porównanie najczęściej pojawiających się postaci z mitologii i folkloru w malarstwie skandynawskim i polskim.
27 października
Wielkie (?) malarki narodowe
Twórczość malarek z krajów nordyckich i nadbałtyckich oraz ich udział w budowaniu nowoczesnej kultury regionu – czy kobieta może zostać malarką narodową i dlaczego w XIX wieku było to trudne?
3 listopada
Lud i folklor. Wieś jako źródło narodowej wyobraźni
Jak artyści z Polski, Skandynawii i krajów bałtyckich przedstawiali kulturę ludową, tradycje i codzienność jako fundament wspólnoty narodowej.
10 listopada
Hygge, lagom i jakoś to będzie. Co o społeczeństwie mówi nam malarstwo rodzajowe?
Nordyckie autostereotypy i inne klisze narodowe o społeczeństwie w przedstawieniach wnętrz i scen z życia codziennego
17 listopada
„Krajobraz narodowy”. Morze, las i północne światło w sztuce krajów nadbałtyckich
O pejzażu jako nośniku tożsamości narodowej oraz o podobieństwach między malarstwem skandynawskim, bałtyckim i polskim.
21 listopada
Bałtycki witalizm. Wspólny język sztuki przełomu XIX i XX wieku
Jak w sztuce krajów nadbałtyckich przedstawiano nagie ciało, redefiniowano motyw kąpiących się i propagowano aktywności na świeżym powietrzu.
1 grudnia
Jeszcze dalej niż Północ – Arktyka w sztuce skandynawskiej
Jak w XIX wieku przedstawiano Krainę Samów albo Grenlandię? Czy sztukę rdzennych artystów włącza się do nurtu sztuki narodowej w Skandynawii?
8 grudnia
Między Berlinem a Sankt Petersburgiem. Sieci artystyczne regionu Morza Bałtyckiego
Akademie, wystawy, podróże i kontakty artystów, które sprawiały, że Bałtyk funkcjonował jako wspólna przestrzeń kulturowa mimo granic politycznych.