Józef Beck
(1894–1944)

Polityk, minister spraw zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej. Urodził się 4 października 1894 r. w Warszawie w rodzinie urzędniczej. Po uzyskaniu matury studiował na Politechnice Lwowskiej, a następnie na Akademii Eksportowej w Wiedniu. W Austrii zastał go wybuch I wojny światowej. Wstąpił do I Brygady Legionów Polskich, potem jako żołnierz Polskiej Organizacji Wojskowej przebywał w misji wywiadowczej na Ukrainie. W 1918 r. wrócił do kraju. Brał udział w wojnie polsko-rosyjskiej 1920 r. W latach 1922–1923 pełnił funkcję attaché wojskowego w Paryżu i Brukseli. W 1925 r. ukończył Wyższą Szkołę Wojskową, w 1926 r. został awansowany na pułkownika dyplomowanego artylerii konnej. Po przewrocie majowym został szefem gabinetu ministra spraw wojskowych Marszałka  Józefa Piłsudskiego. Od 1930 r. był członkiem rządu J. Piłsudskiego: początkowo jako wicepremier, a później podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Od 1932 r. był ministrem spraw zagranicznych. Funkcję tę pełnił aż do internowania w Rumunii w 1939 r., równocześnie był też senatorem (od 1935 r.). Po agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939 r. przekroczył granicę z Rumunią, gdzie został internowany. Przetrzymywany pod ścisłym nadzorem, po nieudanej próbie ucieczki w październiku 1940 r. zaostrzono rygor. Podczas internowania spisał swoje wspomnienia. Józef Beck zmarł na gruźlicę 5 czerwca 1944 r. w Stăneşti. Został pochowany na cmentarzu w Bukareszcie. W 1991 r. jego prochy sprowadzono do Polski i złożono na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Józef Beck był jednym z najważniejszych architektów polskiej polityki zagranicznej w okresie międzywojennym. Jako minister spraw zagranicznych dążył do wzmocnienia pozycji II Rzeczypospolitej poprzez prowadzenie polityki równowagi między III Rzeszą i ZSRR. Był współtwórcą deklaracji o niestosowaniu przemocy z Niemcami z 1934 roku oraz przedłużenia paktu o nieagresji ze Związkiem Radzieckim, co czasowo stabilizowało sytuację międzynarodową Polski. Beck starał się prowadzić samodzielną i niezależną dyplomację, opartą na zasadzie suwerenności państwa. Sprzeciwiał się podporządkowaniu Polski interesom mocarstw, co wyraził w słynnym przemówieniu sejmowym 5 maja 1939 roku, gdy odrzucił niemieckie żądania wobec Gdańska i eksterytorialnego korytarza łączącego Prusy Wschodnie z Niemcami. Jego stanowcza postawa stała się symbolem obrony honoru i niezależności państwa.

Opracowano na podstawie: Jan Szturc „Ewangelicy w Polsce”
Ilustracje: Wikimedia Commons