Daniel Naborowski
(1573–1640)  

Polski poeta, dyplomata i tłumacz, sędzia, marszałek dworu Bogusława Radziwiłła. Urodził się jako syn krakowskiego aptekarza. Studiował w Wittenberdze, medycynę w Bazylei oraz prawo w Orleanie, Strasburgu i Padwie. Pobierał prywatne nauki mechaniki u Galileusza. W czasie studiów w Strasburgu był nauczycielem języków obcych Janusza Radziwiłła. W latach ok. 1602–1633 był protegowanym na dworach Janusza oraz Krzysztofa Radziwiłłów. Działał jako ich nadworny medyk, dyplomata, nauczyciel i sekretarz. W 1602 roku został jego sekretarzem księcia Janusza, funkcję tę pełnił do śmierci księcia (1620). Od 1610 roku podróżował po Europie biorąc udział w misjach dyplomatycznych Radziwiłła. W 1633 został mianowany marszałkiem hetmana polnego litewskiego Krzysztofa Radziwiłła. Naborowski był ewangelikiem reformowanym i aktywnym propagatorem wyznania kalwińskiego na terenach Litwy. W 1637 zyskał urząd sędziego grodzkiego w Wilnie. Tam też zmarł w 1640 r.

Naborowski pozostawił po sobie wiersze: Błąd ludzki, Cień przypisany Ks. J.M. Januszowi Radziwiłłowi, Cnota grunt wszystkiemu, Krótkość żywota, Malina, Marność i Na toż, Róża przypisana na kolędzie Księciu Imci Krzysztofowi Radziwiłłowi, Na oczy królewny angielskiej, Votum i inne. Jego treny znajdują się w zbiorze wydanym z okazji śmierci Janusza Radziwiłła Naeniae a diversis scriptae in Exequias Illustrissimi Principis Dni Janussi Radivili.

Pierwszym znanym wierszem Daniela Naborowskiego jest łaciński utwór wpisany w Wittenberdze 4 maja 1593 do pamiętnika Daniela Cramera. Naborowski godził w swojej poezji wartości przeciwstawne: renesansową pochwałę rozsądku i życia statecznego z przekonaniem o marności świata i nieuchronnym przemijaniu wszelkich zjawisk.

Jednym z głównych motywów jego wierszy jest tempus fugit (czas ucieka). Poeta postrzega ludzkie życie jako proces nieustannego umierania. W utworze „Krótkość żywota” określa życie jako „czwartą część mgnienia”. Wymienia zjawiska ulotne – dźwięk, cień, dym, błysk, aby podkreślić marność ludzkiej egzystencji. Jego twórczość stanowi świadectwo harmonii sprzeczności, obecnych zarówno w życiu ludzkim, jak i w całym dziele stworzenia. W poezji Naborowskiego nawet grzech i marność są przedstawiane są jako niezbywalny element porządku świata: „To na wieki nie minie, / Że marna marność słynie”. To skojarzenie upadku i tymczasowości z wiecznym trwaniem. Świat opiewany w jego dziełach jest dynamiczny, zmienny (wariabilizm). Mimo świadomości marności (vanitas), poeta zachęca do godnego życia i akceptacji porządku natury.

Jako poeta uczony (poeta doctus), Naborowski kładł ogromny nacisk na formę i intelektualny charakter wiersza. Często stosował antytezy, paradoksy, anafory oraz inwersje, co miało angażować intelekt czytelnika i ukazywać złożoność świata.